Các cục đặc biệt và tòng cách (從格)

Phần lớn lá số Bát Tự vẫn được đọc trong khung thân cường và thân nhược. Nhưng khi Nhật Chủ nghiêng quá mạnh, cách phù ức thông thường có thể không còn đủ. Lúc đó mới bước vào vùng cục đặc biệt, và loại thường được nhắc tới nhất là tòng cách.

Điều dễ sai nhất là tên gọi đi trước, kiểm chứng đi sau. Chỉ cần thấy Nhật Chủ yếu là nhiều người đã vội nói tòng tài hay tòng sát, trong khi điều kiện để thành cục thật ra nghiêm ngặt hơn rất nhiều.

Điều kiện cơ bản của tòng cách

Trọng tâm của tòng cách là Nhật Chủ không còn tự đứng nổi, còn một phe khác trong cục lại nghiêng hẳn về một phía. Thường phải đồng thời có các điểm sau:

• Nhật Chủ thất lệnh
• Địa Chi không còn căn thực chất
• Thiên Can không có Ấn hay Tỷ Kiếp đủ lực để đỡ
• Một hệ Thập Thần hay một hành nào đó tập trung rõ rệt

Khi những điều này cùng xuất hiện, mới có cơ sở để nói “bỏ mình theo thế”. Vì vậy, tòng cách không cùng lối đọc với chính cục thông thường.

Những dạng tòng cách hay gặp

Tòng nhược

Đây là loại Nhật Chủ cực yếu và đi theo thế bên ngoài.

• Tòng tài: tài quá mạnh, Nhật Chủ không có căn và không có Ấn
• Tòng quan sát: quan sát chuyên vượng, không có Thực Thương chế sát hay Ấn hóa sát
• Tòng nhi: Thực Thần hoặc Thương Quan quá mạnh, Nhật Chủ bị tiết đến không trụ nổi

Nếu thật sự thành cục, các vận tốt cũng thường là những vận đi cùng với phe đang được theo. Ngược lại, vận nào kéo Nhật Chủ đứng dậy lại dễ làm vỡ cục.

Tòng vượng và chuyên vượng

Loại còn lại là Nhật Chủ và phe của nó quá mạnh, khiến toàn cục nghiêng hẳn về một bên. Các cục như Khúc Trực, Viêm Thượng, Giá Tắc, Nhuận Hạ thường được xếp vào nhóm này. Đây không phải chỉ là thân cường “hơn một chút”, mà là thiên lệch đến mức quan, tài, thực thương hầu như không còn chỗ phát huy.

Chân tòng và giả tòng

Điều quan trọng trong thực hành không phải chỉ là tên cục, mà là chân tòng hay giả tòng.

Chân tòng

Chân tòng phải rất sạch. Nhật Chủ gần như không còn căn, không còn đường trợ, khí dư trong tàng can cũng không đáng kể. Phe được theo phải mạnh rõ và phe đối lập phải yếu. Chính vì điều kiện khắt khe nên khi gặp vận hợp, người này có thể bốc rất nhanh; nhưng khi vận phá cục, độ rơi cũng lớn.

Giả tòng

Giả tòng là bề ngoài giống tòng, nhưng bên Nhật Chủ vẫn còn một đường đỡ mỏng, như một chút Ấn, một chút Tỷ Kiếp, hoặc một sợi căn chưa dứt. Chính phần còn sót đó khiến lá số không thật sự đi trọn về một phía.

Vì thế giả tòng thường đổi “mùi đọc” theo vận. Có giai đoạn nó vận hành giống tòng cách, có giai đoạn lại phải quay về đọc như cục bình thường. Đó cũng là lý do vì sao nhiều lá số bị gắn nhãn tòng từ đầu nhưng về sau ứng sự lại không đi đúng như người ta tưởng.

Những sai lầm hay gặp khi phán tòng cách

Trước hết, lập lá số phải chuẩn. Giờ thái dương thật, ranh giới tiết khí và hiệu chỉnh theo nơi sinh đều không nên bỏ qua. Sau đó cần kiểm kỹ ba điểm:

1. Nhật Chủ thật sự đã mất căn chưa
2. Phe được theo có thật sự chuyên vượng không
3. Trong thiên can hoặc tàng can còn lực đối lập nào chưa

Những lỗi phổ biến nhất là:

• nhầm thân nhược thường thành tòng cách
• bỏ qua tàng can
• chỉ nhìn thiên can mà xem nhẹ địa chi

Phần mềm rất nhanh, nhưng độ thuần của khí thế vẫn phải do người đọc tự kiểm.

Các cục đặc biệt khác

Ngoài tòng cách còn có Kiến Lộc, Dương Nhận, Khôi Cương, Kim Thần. Nhưng các tên gọi này cũng không thể dùng như con dấu đóng sẵn. Trước hết phải biết cục đó thật sự thành hay đã bị phá, rồi mới bàn dụng thần.

Một ví dụ giả tòng tài

Lấy ví dụ Tân Hợi – Ất Mùi – Bính Thân – Kỷ Sửu.

Thoạt nhìn, Bính Hỏa sinh tháng Mùi, Thổ Kim tài tinh tụ, lại có Thực Thương sinh tài, rất dễ khiến người ta kết luận là tòng tài. Nhưng nếu trong chi Hợi vẫn còn Giáp Mộc âm thầm sinh Nhật Chủ, thì cục đó không còn đủ sạch. Khi ấy, đọc nó như giả tòng tài sẽ an toàn hơn.

Những lá số kiểu này có thể ở một giai đoạn nhờ phối ngẫu, đầu tư hoặc ngoại lực mà lên rất nhanh, nhưng khi vận đổi chiều thì cách đọc cũng thay đổi theo. Bởi vậy, đừng vội chốt tên cục trước khi kiểm độ tinh của toàn cục.

Nếu muốn tự kiểm trên lá số của mình, bạn có thể vào Bát Tự Minh Minh Quán Chỉ để lập lá số rồi lần lượt xem nguyệt lệnh, căn khí, tàng can và biến động Đại Vận.